Pemegang Visa Pelancong Bali Diberi Amaran Supaya Tidak Melakukan Aktiviti Seperti Kerja Tanpa Kelulusan

Pelawat asing di Bali perlu lebih berhati-hati terhadap aktiviti yang kelihatan seperti kerja, promosi atau perniagaan, walaupun tiada bayaran tunai terlibat.

Pencetus segera ialah laporan baharu oleh The Bali Sun yang menyatakan Imigresen Indonesia telah mengingatkan pemegang visa pelancong dan visa lawatan bahawa aktiviti tanpa bayaran tidak semestinya dibenarkan jika ia tidak sepadan dengan tujuan visa atau izin tinggal. Laporan itu menyorot aktiviti seperti perkhidmatan profesional, kandungan promosi, kerjasama ala influencer, pengajaran, persembahan atau pertukaran perkhidmatan yang mungkin mempunyai nilai ekonomi bagi pelawat atau pihak lain.

Panduan visa rasmi Indonesia menyokong perkara praktikal yang perlu difahami pengembara: visa lawatan bukanlah kebenaran tanpa had untuk bekerja. Maklumat eVisa rasmi Indonesia menyatakan bahawa laluan e-VOA/pelawat adalah untuk pelancongan, lawatan kerajaan, mesyuarat perniagaan, pembelian barangan atau transit. Soalan lazim visa pelancong rasmi yang berasingan pula menyatakan bahawa pelawat mesti kekal hanya untuk tujuan lawatan, mematuhi syarat visa dan undang-undang Indonesia, serta dilarang menjalankan aktiviti yang menjana keuntungan dalam apa jua bentuk.

Apa maksudnya untuk pengembara di Bali

Bagi pelancong biasa, peraturannya mudah: bersiar-siar, menginap di hotel, lawatan, kunjungan ke restoran, masa di pantai dan perjalanan peribadi biasa kekal sebagai tujuan penginapan pelancong. Risiko bermula apabila sesuatu aktiviti mula kelihatan seperti perkhidmatan, pekerjaan, promosi atau aktiviti perniagaan.

Pengembara harus berhati-hati sebelum melakukan mana-mana perkara berikut dengan visa pelancong atau visa lawatan:

• menyediakan perkhidmatan profesional seperti fotografi, solekan, penggayaan rambut, reka bentuk, bimbingan atau konsultasi;
• mengajar kelas, memimpin bengkel, membuat persembahan, DJ atau membimbing kumpulan;
• mencipta kandungan promosi untuk hotel, retret, jenama, restoran, vila atau syarikat pelancongan;
• menerima penginapan percuma, makanan, akses retret atau faedah lain sebagai pertukaran untuk kerja atau kandungan;
• melakukan kerja sukarela tanpa bayaran atau pertukaran kemahiran tanpa menyemak sama ada jenis visa itu membenarkannya.

Perkara utama ialah “tanpa bayaran” tidak semestinya bermaksud “dibenarkan”. Jika aktiviti itu mencipta nilai komersial, mempromosikan perniagaan, menggantikan kerja bergaji atau memberi manfaat kepada mana-mana pihak dalam pertukaran itu, pegawai imigresen mungkin menganggapnya berbeza daripada pelancongan biasa.

Penguatkuasaan memang sedang aktif di Bali

Ini bukan sekadar isu kertas kerja. Direktorat Jeneral Imigresen Indonesia berkata dalam kenyataan akhbar 5 Mei 2026 bahawa pegawai imigresen Bali telah menahan 62 warga asing semasa “Patroli Keimigrasian Dharma Dewata”, satu operasi penguatkuasaan yang meliputi kawasan di bawah pejabat imigresen Ngurah Rai, Denpasar dan Singaraja.

Menurut kenyataan rasmi itu, rondaan tersebut memberi tumpuan kepada isu termasuk tinggal melebihi tempoh, data palsu yang digunakan untuk mendapatkan visa, penyalahgunaan izin tinggal untuk aktiviti haram, bekerja tanpa kebenaran, aktiviti pelaburan rekaan dan kebimbangan ketenteraman awam. Imigresen berkata langkah pentadbiran yang mungkin diambil boleh termasuk penahanan, pengusiran dan larangan memasuki semula Indonesia untuk tempoh tertentu.

Butiran visa yang perlu disemak semula oleh pelawat

Portal eVisa rasmi Indonesia menyatakan bahawa visa pelawat e-VOA membenarkan penginapan selama 30 hari dari ketibaan dan hanya sekali masuk. Portal yang sama menyatakan bahawa visa itu adalah untuk pelancongan, lawatan kerajaan, mesyuarat perniagaan, pembelian barangan atau transit sahaja, dan pengembara harus memohon melalui laluan eVisa yang betul untuk tujuan lain.

Soalan lazim visa pelancong rasmi yang berasingan menyenaraikan tempoh penginapan sehingga 60 hari bagi kategori visa itu, menyatakan bahawa kebanyakan visa pelancong diproses dalam masa lima hari bekerja, dan menegaskan bahawa pengembara mesti mematuhi syarat visa dan undang-undang Indonesia. Ia juga memberi amaran bahawa aktiviti yang dilarang, ketidakpatuhan terhadap syarat visa atau pelanggaran undang-undang Indonesia boleh mengakibatkan denda, pengusiran dan/atau pertuduhan undang-undang lain.

Oleh sebab Indonesia mempunyai beberapa kategori visa lawatan, perniagaan, tinggal sementara dan berkaitan kerja, pengembara tidak seharusnya menganggap visa yang digunakan oleh warga asing lain sesuai untuk aktiviti mereka sendiri. Pendekatan paling selamat ialah menyemak portal eVisa rasmi, mengesahkan indeks visa atau izin tinggal yang tepat, dan menggunakan saluran sokongan Imigresen Indonesia atau penasihat visa yang berkelayakan sebelum melakukan apa-apa yang menyerupai kerja.

Nasihat praktikal sebelum menerima kerjasama

Jika anda melawat Bali sebagai pelancong, elakkan membuat tawaran awam untuk bekerja, mengajar, membuat persembahan, mempromosikan perniagaan atau bertukar perkhidmatan melainkan visa anda jelas membenarkannya. Ini amat relevan bagi nomad digital, influencer, jurugambar, peserta retret, pekerja kesihatan dan pelawat jangka panjang yang mungkin mengaburkan sempadan antara perjalanan dan aktiviti komersial.

Sebelum menerima penginapan percuma, pengalaman tajaan, perkongsian kandungan, kerja sambilan tanpa bayaran atau susunan sukarelawan, tanya tiga soalan:

• Adakah visa atau izin tinggal saya secara jelas membenarkan aktiviti ini?
• Adakah aktiviti ini boleh dilihat sebagai kerja, perkhidmatan, promosi atau manfaat perniagaan?
• Adakah saya selesa menjelaskan pengaturan ini kepada pegawai imigresen dengan bukti bertulis?

Jika jawapannya tidak jelas, jangan bergantung pada nasihat tidak rasmi daripada kumpulan media sosial atau pengembara lain. Gunakan portal imigresen rasmi dan simpan salinan visa, cop masuk, rekod lanjutan dan sebarang nasihat bertulis yang anda terima.

Terdapat sedikit ketidakpastian tentang ambang penguatkuasaan yang tepat bagi kerjasama tanpa bayaran kerana amaran “aktiviti tanpa bayaran” yang terkini dilaporkan oleh sebuah portal berita dan bukannya ditemui sebagai halaman peraturan awam berasingan semasa pengesahan. Namun, pendirian rasmi yang lebih luas adalah jelas: visa pelancong dan visa lawatan mesti digunakan mengikut tujuan yang dinyatakan, aktiviti yang menjana keuntungan adalah terhad, dan penguatkuasaan imigresen di Bali pada masa ini memang aktif.